A R C H E 6 (29) 2003
           


62003

 


ݢ ݢ

 


ݢ
ݢ

 

(27Kb)  ARCHE 6-2003. ݡ    ݡۻ.     ,   .

   ̳ :

   ³
   
   Pax Americana
   
 

   
   
   
   
   
(62001)
   
   
(42001)
   
(32001)
   
   
(12001)
   
   
(82000)
   
   
(62000)
   
   
(42000)
   
   
(22000)
   
   
   
   
   
   

 

 

-

ݢ

 
,  

«» (2000). , , . .   , ,   - , 1.   , , .   ,   ,     ,   (  ),  .  ,   , (  ),  . . 糳 ,   lingua franca , ,   . 볳, .

.     ,   . , , , , ,   , .

, 糢   «Historikerstreit»  , , ,   , . , ,   ( , ), ( : D, P.96)2. . ,     . , , , ,  ,   , 3.
 

  (.  1958  ) 㳳  㳳 . c   «Transit» (Transit. Europäische Revue Nr.25, 2003;  Eurozine, www.eurozine.com),      .





1 Daniel R.Schwartz. Imagining the Holocaust. New York, 1999. S.89: ,   , , . . , ,    ,      a. ,  , ³,     .   ,         . , 50  , , . (...)   300 000  7037 . 25  . , 25 .

2 D.LaCapra. Writing History, Writing Trauma (  D). The Johns Hopkins University Press, Baltimore and London, 2001.
   

. (, «» «» ), (« ó» «» ) (« » ). Գ, ,   . (,   ) (   « », , ,      19391940 4). , (  ), , , ,   . , .       5.   ,   .
 

 
3   .   (, , ). W.Benjamin. Gesammelte Schriften. t.V: Das Passagen-Werk, wyd. R.Tiedemann, Frankfurt am Main, 1982. S.178.









4 . . : W.Pięciak. Niemiecka pamięć. Współczesne spory w Niemczech o miejsce III Rzeszy w historii, polityce i tożsamości (19892001). Kraków, 2002 (  WP). S.301  .



5   쳳 «Blätter für deutsche und internationale Politik», . : WP, S.131.
   

 , , , , . , ,     ,   ,  , ,   .

  ?  , , - , (D, P.23)6. , ,   .   ,    . . , (, , ,  ..). , ᳢ , . .

    , ,   (),   ,   (), ,   , , - .

 

 















6 븢 ;   , .
   

, , , , ,   , ? , ,   ,   7? , ? . , , . , , .  .

8,     ,   ,   ,   , . Ѹ . , ó, , ,   . ,   , , 쳔.

 , . ? , ,   ,   ? :  ,        , . ,  , . , ,   ³ (, ,   , Ⳣ   (D, P.207209)),   ,   9, ,   .  , ,    ͳ « » . ,  ,  Ⳣ , , par excellence .

  10, 1980- . 糢   11, ,  ,   糳 . ,   . , , ,   .

 

 









7 K.Happrechts, WP, S.146.









8 M.Hirsch. Family Frames: Photography, Narrative and Postmemory. Harvard University Press, Cambridge, 1997. S.22. ó, .     ࢔,  « » .
















9 .: P.Novick. Holocaust in American Life. Houghton Mifflin, Boston, 1999. ,   , , . .: D, P.171172.

10   Kirby Farell. Post-Traumatic Culture: Injury and Interpretation in Nineties. John Hopkins University, Baltimore 1998;   R.Leys. Trauma: A Genealogy Chicago U.P. Chicago, 2000.

11 A.Van den Braembussche. The Silenced Past. On the Nature of Historical Taboos (  SP) // W.Wrzosek (red.). Świat historii. Prace z metodologii historii i historii historiografii dedykowane Jerzemu Topolskiemu z okazji siedemdziesięciolecia urodzin. Poznań, 1998. S.98.
   

,  

  , 糢 ,    쳔. , , , , ;   , ,   , , . , , 볳. (, ), , , , (D, P.215).

, . (casus ³, casus -, casus -, 12,  casus (  « » .,  «» .   « » .), ,     13 , ,   , (  ,  , )   . , , .

. , ,   ,   ,   , .   , , ,   . ó     ,    , (D, P.95).   ,   , , ,   , .

  , ,     14 ,   . , ,   : ,     .     ,  : , , , .

 

 































12 C.Lanzman. Shoah. Przeł. M.Bieńczyk. Koszalin, 1993. S.67 i 117nn.


13 .: A.Bikont. Ja, Szmul Wasersztajn // Gazeta Wyborcza. 12.07.2002.












































14 .  : ֳ ?
   

( ) ,  ,     , ? ,   , ( 15), , , , , , .  « »   ̳, .     -   16 , 60-   .

ó ,   , . , , , 17. ó , ,        (SP, P.101). ѳ ( ̳ ֳ « ») , ,   .     :

, , 18;

19;

20;

21.

  ,   23   ,   , , ,   ,   , . ࢔ , ,   ,   .  , 22   10 1941 .

, ,     ,   23.    ,  24, Ⳣ , ( ),  , ( ; , , ),     ,   (   , ;  ).

   Ⳣ , , 㳸 ,  , ,   . (   ,   )   ,   25.  ,   , .

,     «Tygodnika Powszechnego»: , ˳   , 26.   ex post,   (?) , , , 27    . .   , , 28, ,     , («») (  ˳ ).

, ,   ,   «Nasz Dziennik».     .   , , , , 糳 .   ,   ,   ,   ,   . , , ,   (, 1946). , ,   . ,   , ,  . , ,       . .

 

  15 . : J.Appleby, L.Hunt i M.Jacob. Telling the Truth About History ( TTH). Norton Publ., New YorkLondon, 1994. P.307.

16 G.Koenen. Das rote Jahrzehnt. Köln, 2001.

17   (Antoon Van den Braembussche), SP, S.103.

18 , , ,     곔  XVI (.: M.Ozouf. La Fête révolutionnaire: 17891799. Paris, 1976).

19 :   .

20 . :    1980-    1937 : , ,   , ,    .  .. ,   . , ,  , . .: N.Ben-Yehuda. The Masada Myth. Madison, Wisconsin, 1995.

21 : .. , .. , (: J. Le Goff. History and Memory. New York, 1992. S.191),     : ,   , Dolchstosslegende (,   . .) i Diktatlegende (, ó . .).

22 .: Prok. R.J.Ignatiew. Komunikat o końcowych ustaleniach śledztwa w sprawie udziału w zabójstwach obywateli polskich narodowości żydowskiej w Jedwabnem, 10 lipca 1941 r. // Gazeta Wyborcz. 10.07.2002.

23 ࢔ [...]   . , ,   (  !), ,  , 1930-   , 곔, Van den Braembussche, SP, S.110.  . , , «Die Disskussion über das Massaker in Jedwabne verletzt den Mythos der Polen als Volk der Opfer [   -]», FAZ (.: J.Tokarska-Bakir. Vergangenheit, die nicht vergehen will // Frankfurter Allgemeine Zeitung. 2.05.2001).

24 .: A.Bikont. Ja, Szmul Wasersztajn // Gazeta Wyborcza. 12.07.2002.

25 T.Szarota. Pogromy antyżydowskie w Europie w latach 19391941. Warszawa, 2000.

26 Jedwabne bez stereotypów ( JBS). Z prof. Tomaszem Szarotą rozmawiają Agnieszka Sabor i Marek Zając // Tygodnik Powszechny. 2002. 17.

27 Prawda historyczna a interes materialny  «Gazecie Wyborczej», 6.01.2001,   : Joszua Trachtenberg, Diabel i Zydzi. Gdynia, 1997. S.11; . .   1968, . : K.Jeleński. Hańba czy wstyd? // G.Pomian. Wizja Polaki na łamach «Kultury» 19471976. T.II. S.137. Lublin, 1999.
   

ݢ

, , .. ,  , .. . , , ,  , , , 29.  , ,   , ,  : ,  ,   , .

  ? , ,   . ,   , , .

,   , , ,  ,   , ,   , .   , .

, .   ,   .  ,  ,   39-    ;   , , ,   , . , ,     (  1939 ,   ,      ࢔), . ,   , ,  , , .

쳔   쳔 .     ,   .

«»   , . , , ,      , , ,   .  ,  , .
 

 
28 S.Freud. Totem and Tabu: The Standard Edition of the Complete Psychological Works of Sigmund Freud. T.13. London, 1958. S.33.





29 D, P.42. , ., «», (.19) i (.113); . C.Lanzman, Shoah.
   

    ﳳ , , , , ,   ,  ,   .   , ,   ,   : , 30.

, . , , ,   ,   -,  .   ,   ,     ,   , ,    ,   , . ,   , 31.   happy end . ,     .   ,   ,     . , (   ,   , .84: 11), , , .

 

 












30   ,   (D, P.40)   ,   ѳ (Kaj Silverman)   The Treshold of the Visible World, Routledge, New York 1996.






31   , , ,  . ,  ,   (D, P.79).
   

()

  , . , , ( ) , , , ,   (D, XII),   , . , , ,   , . ,   .

« «». 㳳»32. , .   ,   ,  , . ,   ,   .   , . , , , , : , , ,   , . ... «».  , , ,   (meritum).

, , (. , CBOS «Centrum Badania Opinii Społecznej», « »). , ,   ,   .   .   , , , ,   , .

  . ,   , , , ,     (D, P.78).     ,   . ,   ,     ,  . , ,   , ,  ,  , ,   (D, P.143). ,   .  , ,  , (D, P.36).
 

 



























32 A.Paczkowski. Debata wokół Sąsiadów. Próba wstępnej typologii // Rzeczpospolita. 24.03.2001.
   

  . ,   , 33.   , ,  糳, 34. ó   ,   : , (  ; 㳳   ), ,   .  ,   (, , , ),  ,  ,     .

, , , , . , , . , , , 㳳,     , .

,  par force .    , : ... ( ) (...),   .   , 35.   . ࢔ , , ᳢ ࢔. : .   .  ,     .   36.
 

 






33 S.Freud. Totem and Tabu. Dz. cyt., s.85:  , , ,  ,   ,    , .

34   , : Raul Hilberg. The Destruction of the European Jews.






























35 Ciszej nad tą zbrodnią. Rozmowa Piotra Lipińskiego z Andrzejem Rzeplinskim // Gazeta Wyborcza. 2021.07.2002.







36 .
   

() , , . ,  ղ      ,   , .  .   « » : ? (...) . (...) ,   .   ,   ,    37.

 

  37 S.Friedenlander. Nazi Germany and the Jews : The Years of Persecution, 19331949. Harper Collins, New York, 1997, s.2: [.. ] , .   ,     . ,   ,  , . ...   ,   .
   

,

,   ,     ,  , ,   (D, P.97).   , ,     .

, , , : , , , ,      . : , .  (JBS).

oral history. , 糢 , ,   , . , , ( ), ,   . ,  ,  ﳢ,     , . ,   ⳳ , . , , .

,   , ,   , ,   . , , - , , ,   ,   ,  .   ,   , . , : ,   , 38. ,    .

 

  38 W.Benjamin. O pojęciu historii. rzeł. K.Krzemieniowa // Anioł historii / Red. H.Orłowski. Poznań, 1996. S.417.

   

ֳ ?

? , - ,   , 39. , , , , ,   ,   ,     ,  , , 糢  .

    ,   (. .),   ,   (self-sufficient research model), , .   :
( )   ;
 ;
  ;
(.. , ,  ),   ;
 , , .. , ,   , ,   (D, P.5).

, ,  , , ,   . ,   , (D, P.40). , :
, , ( , 40);
(   41);
, (   ,  ,   , - ), .

: , , ᳢ , ?   :   ,   ,      .

 

 









39 L.Kieres.Wstęp do: J.Żakowski. Rewanż pamięci. Dz. cyt. S.5. . : Ciszej nad tą zbrodnią. Rozmowa Piotra Lipińskiego z Andrzejem Rzeplińskim o powojennym procesie sprawców masakry w Jedwabnem // Gazeta Wyborcza. 2021.07.2002.





























40 .: M.Ptaszyński. Historycy na stos? Polemika z Joanną Tokarską-Bakir // Krytyka Polityczna. 2002. 1.

41   㳳 ( Po kole. Rozmowy z żołnierzami getta warszawskiego. Warszawa, 1999. S.10). (...  [   ] , , ó   «» (. .149);   (, .24);   .115 ,   ), ( ó The Destruction of the European Jews. Holmes & Meier, New York, 1985 .: D, P.100, 112 etc.), . . : S.Friedlander. Memory, History and Extermination of Jews of Europe. Indiana University Press, Bloomington, 1993. S.130134.
   

,   , , ,     . : ,     ,   , , . - . : . , , . (...) , .     1500 ,   , , , .  :   , . ̳ ,   .  , .  .   , , , , : ,   . , 42. , , , , -,   , , -, ̳   , , , .   , ,       . -   , , . ,  43, , ,   ,  . , .

, ೢ ,     44. Ѹ ᳢, ,       ,   , .ó, . ,   .

 

  42 J.Żakowski. Rewanż pamięci. Warszawa, 2000. S.133. .  D, P.100, 112 etc.
















43 .: St.Vincenz. Outopos. Zapiski z lat 19381944. Wrocław, 1993. S.105. . : A.Bikont. Ja, Szmul Wasersztajn // Gazeta Wyborcza. 12.07.2002: ,   .       , , , .

44 M.Handelsman. Historyka. Zasady metodologii i teorii poznania historycznego. Warszawa, 1928. S. 1, 21, 34.


   

,   , - , -  , 糳 . , ,    ,   . ,   ,  ,  : , ,  ,     ,   , . ݢ   vis a tergo   . sine ira atque studio       -.

.  , ( ). .

, , , . , . , , . , ,   .   , , (zasadę dyskrecji),   .   , , , , , , , , 㳳 . ,  , , .
 

   
   

 , ,   ,  , ,   ᳢ , .   ,   .

, , ( ) Ⳣ  ݢ ,   savoir-vivre.  ,     ,   .     .   , : ,   .     , .   .

, ,   45.     ,  .  ,   ,   .  , ,   , , .  , , , , «»,   , ,    , .

 

 
 

  45 .: R.Schott. Whose Home is it Anyway. A Feminist Response to Gadamers Hermeneutics // Gadamer and Hermeneutics / Ed. by Hugh J.Silverman. New York, 1991. S.203.



















           

6 (29) 2003

 ARCHE

k ʲ


k: analityka@yahoo.com   [mk]
Copyright 1998-2004 ARCHE "k" magazine
: 2004/01/21